Voor de opkomst van de elektronische communicatiemiddelen verliep een groot deel van het berichtenverkeer aan het front via de 'ordonnans', waarvoor in de jaren 1960 Triumph-motorfietsen werden aangeschaft. Foto: C. Boons


Militaire motorfiets Triumph 3TA

Zo gauw in het begin van de 20e eeuw de eerste motorfietsen werden ontwikkeld zag men daar het militaire nut van in. Niet in de eerste plaats als wapen (hoewel ze als zodanig ook wel werden ingezet), maar in de ondersteuning. Zo werden ze vooral gebruikt door ordonnansen, militairen die voor officieren op het slagveld opdrachten uitvoeren zoals het doorgeven van bevelen, het uitwisselen van informatie of het afhalen van documenten.

Een gemotoriseerde tweewieler promoveerde zo'n militair tot 'motorordonnans', hoewel militaire motorrijders ook wel werden ingezet bij het begeleiden van militaire colonnes en bijzondere transporten en voor het verrichten van verkenningswerk en marechausseetaken.

In de jaren 1960 werden door het Nederlandse leger ruim 1100 motorfietsen van het Britse merk Triumph aangeschaft, een speciale Nederlandse uitvoering van het model 3TA; de laatste arriveerden in 1967. Voor de Triumphfabriek was het weliswaar een miljoenenorder, maar het bleek tevens de laatste serie van dit toen al verouderde model. Deze Triumph verving in Nederland echter een nog veel oudere legermotorfiets, waarvan het ontwerp al uit de Tweede Wereldoorlog stamde, de beroemde 'Matchless'. De 3TA reed behalve in Nederland ook bij de Nederlandse krijgsmacht in Duitsland. In de jaren 1980 werd de Triumph 3TA vervangen door motoren van het Italiansse Moto Guzzi. Binnen het leger zelf nam ondertussen het belang van de motorordonnans af door de opkomst van elektronische communicatiemiddelen.

De Triumph 3TA als erfgoed

Toen de 'oude'Triumphs in de jaren 1980 in de verkoop kwamen voor het het grote publiek, was de belangstelling voor klassieke motorfietsen al snel groeiend. Britse motoren werden door een specifieke doelgroep als de ultieme klassieker gezien; daarom bleven er relatief veel als erfgoed bewaard. Ook bij diverse musea en behoudsorganisaties bleven exemplaren bewaard.

Het getoonde exemplaar bevindt zich in de collectie van de BRAVO-compagnie. Het is onder nummer 3.111.0021 ingeschreven in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed.