Mobiel erfgoed in de Nationale Automatiek


In 2010 presenteerde het Nationaal Historisch Museum de Nationale Automatiek in het Amsterdams Historisch Museum en in "TwentseWelle" in Enschede. Momenteel is de automatiek te zien in het Nieuwland Poldermuseum te Lelystad.

Bezoekers kunnen voor één of twee euro echt Nederlandse objecten "uit de muur" halen om mee naar huis te nemen. In de automatiek liggen herkenbare en alledaagse historische objecten, zoals een 18e eeuwse pijpenkop, een gloeilamp en een porseleinen homopaartje. De trekmuur laat zien dat al deze objecten een geschiedenis hebben.
Bezoekers kunnen de Nationale Automatiek ook virtueel bezoeken, commentaar leveren en zelfs objecten toevoegen! Dat kan via de website van de Nationale Automatiek.

Erg leuk is de Volkswagenbus van Ben Pon, die bezoekers voor twee euro uit de muur kunnen trekken. In schaal 1:1 is deze bus natuurlijk echt Nederlands mobiel erfgoed. Als "Vervoermiddel voor de hippiebeweging", zoals het NHM deze auto graag ziet, maar meer nog als "Vervoermiddel voor de middenstand". Van de bijna twee miljoen stuks die er geproduceerd werden, zullen de meeste toch gewoon gebruikt zijn door de kleine ondernemers, waarvoor deze uitvinding van de Nederlandse importeur Ben Pon bedoeld was.
Dit eerste model VW-bus, de T1, heeft als "Bestelwagen van de wederopbouw" echte mobiliteitsgeschiedenis geschreven.

Fietsbel
Ook zéér raak getypeerd is de fietsbel, symbool voor het "het meest vaderlandsche van alle vervoermiddelen", volgens een krant in 1939. En het "kwartje van Kok", dat volgens de website de onbetrouwbare overheid symboliseert en dat voor veel automobilisten het ongetwijfeld ook voor de "auto als melkkoe" staat, zoals de Telegraaf en de Bovag ons zo vaak laten weten.

Nog meer verkeer
Meer indirect blijkt er nog wel meer interessants op mobiliteitsgebied te genieten. Het Amsterdammertje bijvoorbeeld, dat ooit bedoeld was om gebouwen op hoeken van straten tegen langskomende paard-en-wagens te beschermen en dat in het verlengde daarvan in de 20e eeuw auto's er van moest weerhouden om voetgangers van de stoep te rijden.

Erg veel Gouden Eeuw
Het is jammer dat de vervoermiddelen waarmee die handel werd gedreven, er zélf niet bij zijn. En dat wát er naar verwijst, wel erg veel "Gouden Eeuw" is. Voor een land, waarvan de geschiedenis vanaf de middeleneeuwen tot nu is bepaald door mobiliteit, hadden er wel wat meer objecten bij gemogen, die rechtstreeks die Nederlandse mobiliteitsgeschiedenis representeren.

Mobiliteitsexplosie
Zoals de Gouden Eeuw te danken is aan schepen en de Industriële Revolutie ondenkbaar is zonder de trein, is de 20e eeuw niet voorstelbaar zonder auto en vliegtuig. Die hebben voor een ware mobiliteitsexplosie gezorgd en ons dagelijks nú diepgaand beïnvloed.

Mobiliteit is identiteit
Meer in het algemeen valt onze nationale geschiedenis niet te begrijpen zonder de historische ontwikkeling van scheepvaart, railvervoer, wegverkeer en luchtvaart. Mobiliteit is het fundament onder onze samenleving; mobiliteit vormt mede onze identiteit.

Vul zélf de collectie aan...
Gelukkig streeft het Nationaal Historisch Museum naar virtuele interactie; commentaar en aanvullingen zijn van harte welkom. Bijvoorbeeld door een persoonlijke reactie te geven op een object of door zélf een nieuw object voor te dragen. Niet genoeg historische vervoermiddelen in deze automatiek? Draag zelf een auto, een trein, een vliegtuig of een schip voor. Een tjalk bijvoorbeeld; misschien nog wel meer "vaderlandsch" dan de fiets, of een Fokker Friendship, ooit door het publiek uitgeroepen tot het mooiste nationale ontwerp ooit.....
Zo vult u zelf de collectie aan. Dat kan gewoon vanachter de computer: Ga naar de pagina met mogelijkheid tot inloggen >


Fokker Friendship: Aanvulling voor de Nationale Automatiek?

Men spoede zich ...
Dat betekent overigens niet dat u achter uw computer moet blijven zitten en niet naar Lelystad hoeft te gaan. De wijze van presenteren is wel bijzonder origineel. Dus wie een VW-bus uit de muur wil trekken, spoede zich naar Nieuwland Poldermuseum. De Automatiek is vrij toegankelijk.
Het vergt wat meer inspanning dan de gemiddelde kroket, maar het is goed te doen. En die VW-bus lijkt goedkoper dan in de winkel. Oók heel Hollands om zo een koopje te scoren ...

Nationaal Register Mobiel Erfgoed
Een VW T1 bus is overigens ook opgenomen in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. Vul bij "Zoeken in de collectie" bij de sector weg in het veld Objectaanduiding "VW Transporter T1" in.
Ook een Fokker F 27 Friendship staat in het Nationaal Register Mobiel Erfgoed. En in het Virtueel Mobiliteitsmuseum is alvast een tjalk te bewonderen. Voor wie op een idee is gebracht.